บทที่ 5 แนวทางการสร้างโปรเจกต์หรือกิจกรรมเพื่อแก้ปัญหาชุมชนด้วยเทคโนโลยี

กรอบทฤษฎีและหลักการพื้นฐาน

กรอบการวิจัยแบบมีส่วนร่วมของชุมชน (Community-Based Participatory Research - CBPR)

ตามการวิจัย 2024 จาก BioMed Central เกี่ยวกับวิธีการ co-design:

หลักการหลัก 4 ประการของ co-design:

1.      การแบ่งปันอำนาจ (Sharing Power)

2.      การให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ (Prioritizing Relationships)

3.      การใช้วิธีการแบบมีส่วนร่วม (Using Participatory Means)

4.      การสร้างขีดความสามารถ (Building Capacity)

วิธีการออกแบบโครงการ

กรอบการประเมินความต้องการที่เน้นชุมชน (2023 NIH Framework)

ขั้นตอนที่ 1: การนิยามและการจัดลำดับความสำคัญของชุมชน

• กำหนดขอบเขตของชุมชน (ทางภูมิศาสตร์ ประชากรศาสตร์ วัฒนธรรม)
• ระบุความสำคัญของชุมชนผ่านวิธีการแบบมีส่วนร่วม
• ใช้วิธีการ "Two-Eyed Seeing" ที่รวมระบบความรู้พื้นเมืองและตะวันตก

ขั้นตอนที่ 2: การประเมินโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล

• ประเมินการเข้าถึงข้อมูลและ WiFi ในชุมชน
• ประเมินการแทรกซึมของอุปกรณ์ดิจิทัล
• ระบุระดับความรู้หนังสือดิจิทัล

ขั้นตอนที่ 3: การวิเคราะห์ช่องว่างเทคโนโลยี

• กำหนดว่าเครื่องมือดิจิทัลสามารถจัดการกับช่องว่างที่ระบุได้อย่างไร
• ประเมินขีดความสามารถของชุมชนในการยอมรับเทคโนโลยี

กระบวนการ Co-Design แบบมีส่วนร่วม

กระบวนการต่อเนื่อง 5 ครั้งประชุมเชิงปฏิบัติการ:

1.      การสร้างฐานราก: กิจกรรมสร้างความสัมพันธ์ การกำหนดลำดับความสำคัญ

2.      การจับภาพเส้นทาง: จับภาพประสบการณ์ปัจจุบันและจุดเจ็บ ระบุจุดแข็งและความท้าทาย

3.      การคิดไอเดียและการพัฒนาโซลูชัน: สร้างไอเดียสำหรับจัดการความท้าทายที่ระบุ

4.      การสร้างต้นแบบ: สร้างต้นแบบที่สามารถทดสอบได้

5.      การปรับปรุงและการวางแผน: ทบทวนและปรับปรุงต้นแบบตามข้อเสนอแนะ

ปัจจัยสำคัญของความสำเร็จ

ปัจจัยการมีส่วนร่วมของชุมชน:

• การมีส่วนร่วมที่มีความหมายในทุกขั้นตอนของโครงการ
• การเป็นเจ้าของชุมชนในการกำหนดปัญหาและการออกแบบโซลูชัน
• ความไว้วางใจระหว่างชุมชนและพันธมิตรทางเทคนิค

ปัจจัยทางเทคนิค:

• การเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมสำหรับบริบทชุมชน
• โครงสร้างพื้นฐานทางเทคนิคที่เชื่อถือได้และการสนับสนุน
• การออกแบบที่เป็นมิตรต่อผู้ใช้พร้อมการพิจารณาการเข้าถึง